Witaj na Forum Autyzmu
Rozmiar czcionki
Zaloguj

Growth through Play System- terapia rozwojowa oparta na relacjach i zabawie

Growth through Play System terapia rozwojowa oparta na relacjach i zabawie 

Wsparcie dla rodziców i terapeutów 

 

 

 

 

Przegląd

 

Współczesna neurobiologia a autyzm

 

Dzięki neurobiologii wiemy, że autyzmu nie powoduje żadna zasadnicza różnica lub ubytek w strukturze mózgu, jak niegdyś uważano. Współczesne badania pokazały natomiast, że autyzm jest behawioralną postacią “źle połączonego” mózgu, czyli mózgu o niedostatecznej łączności i synchronizacji pomiędzy wieloma odrębnymi obszarami. 

 

Dzieci autystyczne mają w związku z tym tendencję do skupiania się na czynnościach, które wymagają minimalnej koordynacji pomiędzy obszarami mózgu (np. recytowaniu pojedynczych słów i szczegółów, lub skupianiu się na bodźcach statycznych i zajęciach monotonnych) oraz do unikania czynności, które wymagają koordynacji wielu obszarów mózgu (np. rozumienie opowiadań, postrzeganie "pełnego obrazu" lub uczenie się nowych zadań, przy których wcześniej poznane zasady nie mają zastosowania).

 

Koncentracja na takich czynnościach wzmacnia z kolei te części mózgu, które umożliwiają łączność lokalną, kosztem tych części mózgu, które umożliwiają łączność globalną; następuje przyspieszająca pętla przyczynowo-skutkowa.

 

Na szczęście, badania pokazują, że pętla przyczynowo-skutkowa może zostać odwrócona. Poprzez różnorodne formy interakcji dzieci są w stanie tak przestroić swoje mózgi, aby usprawnić ich łączność globalną, jak również poprawić swoją umiejętność do wykonywania czynności, które angażują wiele obszarów mózgu naraz. Wiele pokrywających się dowodów płynących z psychologii pokazuje nam, jakie typy interakcji (z ludźmi i przedmiotami) pomagają złagodzić główne symptomy autyzmu oraz zwiększyć zakres interakcji społecznych, komunikacji i zainteresowań dziecka.

 

Podczas, gdy naukowcy starają się ustalić, dlaczego u tak wielu dzieci komunikacja w obrębie mózgu nie przebiega prawidłowo, ci spośród nas, którzy pracują bezpośrednio z rodzinami dotkniętymi autyzmem są w stanie wykorzystać płynące z tej pracy zrozumienie, aby pomóc dzieciom już teraz. Z punktu widzenia neurobiologii autyzmu, wyznacznikiem skuteczności terapii tej choroby jest jej zdolność do spowodowania pożądanej zmiany w łączności i synchronizacji pomiędzy odrębnymi obszarami mózgu.

 

Istnieją zasadniczo dwie szkoły myślenia dotyczące leczenia autyzmu – podejście behawioralne oraz podejście rozwojowe. Najważniejsze różnice pomiędzy tymi podejściami można wskazać pod względem zalecanego stylu interakcji oraz kryteriów doboru planu terapeutycznego. Style interaktywne wahają się od wysoce dyrektywnego do wysoce responsywnego (nastawionego na reakcję). Plan terapeutyczny może być dobrany pod kątem kryteriów wahających się od dostosowanych do wieku, do dostosowanych do etapu rozwoju.

 

Rola rodziców

 

Ponieważ liczba przypadków autyzmu gwałtownie rośnie, wcześniejszy model terapeutyczny tego zaburzenia , skoncentrowany wokół osoby terapeuty, stał się niepraktyczny w wielu regionach. Aby terapia była skuteczna, dzieci wymagają intensywnego, codziennego wysiłku ze strony odpowiednio nastawionych emocjonalnie i przeszkolonych dorosłych.

 

Postępując zgodnie z zaleceniami profesjonalistów, rodzice są w stanie stać się najlepszymi terapeutami i koordynatorami leczenia własnych dzieci dotkniętych autyzmem.

 

 

Mózg rozwija się poprzez dynamiczną interakcję z otoczeniem

 

Gdy niemowlęta wchodzą w interakcję ze światem ludzi i przedmiotów, ich mózgi organizują się i dostrajają tak, aby umożliwić zachowania adaptacyjne. Dziecko, którego mózg ma trudności z przetwarzaniem wielozmysłowych informacji dynamicznych, będzie wchodzić w interakcje z ludźmi i przedmiotami w sposób nietypowy. Oznaki tego procesu mogą początkowo być subtelne, zaczynają jednak uwidaczniać się w wieku od dwunastu do osiemnastu miesięcy, kiedy to dziecko zaczyna opuszczać kluczowe etapy rozwoju komunikacji.

 

Spędzając mniej czasu na przetwarzaniu wielozmysłowych informacji społecznych, a co za tym idzie, więcej czasu na przetwarzaniu informacji mniej złożonych (zazwyczaj niespołecznych), dziecko opuszcza „edukację społeczną”, którą w tym samym czasie przechodzą jego typowo rozwijający się rówieśnicy (patrz Mundy i Acra, 2007). 

 

Z biegiem czasu, ścieżka rozwoju takiego dziecka coraz bardziej oddala się od ścieżek rozwoju jego bardziej typowych rówieśników. Zmienione wzorce interakcji ze światem prowadzą do wykształcania się takiego przewodnictwa nerwowego, które staje się źródłem zachowań typowo autystycznych, w formie gwałtownie przyspieszającej pętli przyczynowo-skutkowej.

 

 

Mózg jest elastyczny

W ostatnim dwudziestoleciu opublikowano wiele badań, które dowodzą, że nasze mózgi są elastyczne, a neurony są w stanie modyfikować swoje połączenia w odpowiedzi na nasze interakcje z otoczeniem (Doidge, 2007).

 

 

    W przeprowadzonym niedawno badaniu, funkcjonalny magnetyczny rezonans jądrowy (fMRI) uchwycił zdjęcia istoty białe mózgu, która rozrasta się, aby utworzyć bardziej typowe połączenia między uprzednio słabo skomunikowanymi obszarami mózgów dzieci z trudnościami w nauce. Otrzymawszy szczególowe instrukcje dotyczące zadania związanego z czytaniem, dzieci te wykazywały zwiększoną łączność w istocie białej mózgu i lepiej radziły sobie z czytaniem (Keller & Just, 2009).

 

Badania takie, jak te pokazują, że poprzez systematyczne i konsekwentne dostarczanie autystycznym dzieciom bodźców stymulujących przetwarzanie dynamicznych, wielozmysłowych informacji, możemy pomóc im tak przestroić swoje mózgi, aby poprawić w nich łączność i synchronizację. 

 

Aby doprowadzić do znaczących zmian neurologicznych, przeciwdziałanie autyzmowi musi: wpływać na to, w jaki sposób dziecko wchodzi w interakcje ze swoim środowiskiem fizycznym i społecznym poprzez systematyczne (codzienne) dostarczanie mu skoncentrowanych, intensywnych, wielozmysłowych bodźców.

 

 

Terapia: 

 

Leczenie autyzmu to dynamicznie rozwijająca się dziedzina, w której funkcjonuje wiele różniących się od siebie podejść. Każde z tych podejść zasadniczo można jednak zakwalifikować do jednej z dwóch kategorii: Behawioralnej i Rozwojowej. Najnowszy trend rozwojowy w Podejściu Behawioralnym zwany jest Naturalistycznym Podejściem Behawioralnym.

 

 

Podejścia rozwojowe

W latach 80-tych pojawiła się kolejna grupa terapii, znana jako podejścia rozwojowe. Terapie te powstały z połączenia koncepcji rozwoju intelektualnego Piageta, psychoanalizy (m.in. Greenspan i Lourie, 1981) oraz społeczno-pragmatycznych teorii rozwoju językowego (Bruner, 1983). Zasadniczo opierają się one na następujących założeniach: 

  • umiejętności komunikacji społecznej są nabywane w podobnej kolejności rozwojowej przez wszystkie dzieci, niezależnie od ich predyspozycji;
  • dzieci uczą się głównie poprzez związki emocjonalne z responsywnymi (nastawionymi na reakcję) opiekunami. 

 

Ponieważ podejścia rozwojowe są nowsze, przeprowadzono na ich temat mniej badań niż na temat podejść behawioralnych. Badania potwierdziły, że podejścia rozwojowe odnoszą pozytywne rezultaty (np. Aldred, et al, 2004; Kasari et al, 2008; Gerber, 2003; Mahoney i Perales, 2003; Dawson i Galpert, 1990).

 

 

Styl interaktywny

Mimo że większość terapeutów angażuje dzieci na wiele różnych sposobów, styl interaktywny można podzielić na dwie zasadnicze kategorie: styl dyrektywny i styl responsywny (nastawiony na reakcję). Poniżej znajdują się ich charakterystyki:

 

Styl dyrektywny   Styl responsywny

Nacisk na nawiązywanie komunikacji przez dorosłego
i odpowiedź dziecka

Sesje edukacyjne skupiają się na przedmiotach,
aktywnościach i tematach wybranych przez dorosłego

Nacisk na osiąganie celów i realizację zadań

Prowokowanie lub bezpośrednie wymaganie
pożądanych zachowań

Większa liczba zdań rozkazujących ( daj mi cieżarówkę)
niż stwierdzających ( jaka ładna cieżarówka)
w mowie dorosłego

Zachowanie dorosłego nastawione jest na
osiągnięcie celu

Równowaga w nawiazywaniu  komunikacji
i reakcjach pomiędzy Dorosłym a Dzieckiem

Sesje skupiają się na tematach, aktywnościach
i przedmiotach wybranych przez dziecko

Nacisk na afekt i dzielenie się emocjami

Oferowanie dziecku przerw lub pośrednich
zaproszeń do wykonania zadań

Większa liczba zdań stwierdzających
( jaka ładna cieżarówka)

Zachowanie dorosłego dostosowane
jest do poziomu rozwojowego dziecka
i jego bieżącego stanu kontroli nad zmysłami

 

Żadne z podejść w terapii autyzmu nie zaleca stosowania wyłącznie jednej z tych metod. Pewne podejścia harmonizują jednak lepiej z innymi, w sposób zgodny z celami programu terapeutycznego. Wykazano, że nastawiony na reakcję styl interakcji usprawnia społeczny, emocjonalny, komunikacyjny i poznawczy rozwój dzieci (Trivette, 2003).

 

 

 

Plan terapeutyczny:

 

Kolejną bardzo istotną różnicą pomiędzy różnymi programami terapeutycznymi są kryteria, wedle których dany plan (zestaw celów, ćwiczeń i wskaźników) jest opracowywany dla konkretnego dziecka. Kryteria wyboru programu można podzielić na dwie podstawowe kategorie:

 

  • Dopasowane do wieku: Ćwiczenia i cele dobrane do metrykalnego wieku dziecka 
  • Dopasowane do etapu rozwojowego: Ćwiczenia i cele dobrane pod kątem typowej kolejności etapów rozwoju

 

Badania w dziedzinie rozwoju dziecięcego wykazały, że dzieci autystyczne i dzieci rozwijające się typowo podążają podobnymi ścieżkami rozwoju. Tempo, w jakim podążają nimi dzieci autystyczne jest jednak wolniejsze (dawniej uważano, że rozwój u nich nie następuje wcale, co nie jest prawdą). Badania wykazały, że ma to miejsce w przypadku tak ważnych obszarów komunikacji społecznej jak język ekspresji (Tager-Flusburg, et al, 1990), naśladowanie (Rogers et al., 2008) i zabawa symboliczna (Lifter, et al, 93).

 

 

  Zazwyczaj dziecko uczy się danego zestawu umiejętności w sposób dostosowany do wieku (czyli swojego wieku metrykalnego). Innego zestawu umiejętności      uczy   się dziecko w wieku czterech lat, a innego dziecko w wieku lat siedmiu. Dzieci autystyczne często opuszczają etapy rozwojowe, co sprawia, że trudno jest im przyswajać umiejętności odpowiednio do wieku. Dlatego też uczenie dzieci autystycznych umiejętności w sposób dopasowany do ich etapu rozwojowego (tzn. umiejętności zdobywanych w odpowiedniej kolejności rozwojowej) sprawia, że nauka staje się szybsza, a proces edukacyjny bardziej satysfakcjonujący, zarówno dla dziecka jak i dorosłego. Na przykład, uczenie umiejętności werbalnych dziecka, które nie używa jeszcze gestów nie jest nauką dostosowaną do etapu rozwojowego (bez względu na to, w jakim wieku jest dziecko), ponieważ u wszystkich dzieci komunikacja gestykularna rozwija się przed językiem werbalnym. 

 

Ponadto, w trwających nadal badaniach identyfikowane są umiejętności “zasadnicze”, na których opiera się wiele innych umiejętności. Przyswajanie tych umiejętności ma wpływ na szersze obszary rozwoju. Na przykład, uczenie zabawy symbolicznej lub uwspólnionej uwagi poprawia język ekspresji nawet wtedy, kiedy język ekspresji nie jest bezpośrednim celem ćwiczeń (Kasari et al, 2008).

 

Terapie Autyzmu – Podsumowanie

 

Nowoczesne podejścia w terapii autyzmu można podzielić na dwie główne kategorie, naturalistyczne podejścia behawioralne oraz podejścia rozwojowe. Chociaż różnią się one od siebie na tle filozoficznym, w praktyce te dwie szkoły myślenia mają ze sobą wiele wspólnego. Pod względem ich zalecanego stylu interaktywnego i planu terapeutycznego można wśród nich wyróżnić różne podejścia terapeutyczne. Style interaktywne wahają się od wysoce dyrektywnego do wysoce responsywnego. Rodzaje planów wahają się od dostosowanych do wieku do dostosowanych do etapu rozwoju.

 

 

Brakujące ogniwo

 

Rodzice są niezbędni

Aby uruchomić swoją wrodzoną neuroplastyczność (zmienność), źle połączony, niezsynchronizowany mózg potrzebuje systematycznego zaangażowania w stymulujące, nacechowane znaczeniem i emocjami zajęcia z partnerem o znacznie wyższym stopniu rozwoju społecznego. The National Research Council (Narodowa Rada Naukowa) (2001) zaleca, by rodzice angażowali się w terapię dziecka. Siller i Sigman (2002) odkryli, że w przypadkach gdy matki autystycznych dzieci zachowywały się w sposób naturalnie bardziej responsywny, dzieci dokonywały znacznie większych postępów na polu rozwoju uwspólnionej uwagi i języka na przestrzeni okresu roku, dwóch i szesnastu lat, niż dzieci, których matki były mniej responsywne. 

 

 Przegląd trzynastu niezależnych badań pokazał, że nastawiony na reakcję styl interakcji opiekuna pomógł znacząco usprawnić poznawczy i emocjonalny rozwój dzieci z opóźnieniami rozwojowymi lub nimi zagrożonych (Trivette, 2003).

 

Rodzice są niezbędni dla społecznego, emocjonalnego, komunikacyjnego i poznawczego rozwoju dziecka. Liczne badania wykazały, że rodziców można przeszkolić tak, aby mogli z powodzeniem pomagać swoim dzieciom (np. Ingersoll, 2007; Solomon, et al., 2007; Solomon, 2008). Biorąc pod uwagę brak profesjonalnych terapeutów i alarmująco dużą liczbę przypadków autyzmu oraz innych zaburzeń neurobiologicznych wieku dziecięcego, rola rodziców jako głównych terapeutów jest niezwykle ważna.

 

 

Dobre samopoczucie rodziców jest kluczowe

Udowodniono, że rodzice dzieci autystycznych odczuwają znacznie więcej stresu, niż rodzice dzieci z innymi chorobami, czy też rodzice dzieci rozwijających się typowo (Estes, 2009).

 

Emocjonalny stan rodziców oddziałuje na dziecko poprzez każdą ich interakcję. U dzieci, których rodzice doświadczali podwyższonego poziomu stresu, efekty profesjonalnie prowadzonej terapii są słabsze (Osborne et al, 2008). 

 

Rodzice, którzy pogodzili się z diagnozą dziecka mają dużo większe szanse, by ich metody wychowawcze stały się pełne radości i wsparcia, nastawione na reakcję i zabawę (Wachtel i Carter, 2008).

 

System Growth Through Play (Rozwój Przez Zabawę)

System Growth Through Play (Rozwój Przez Naukę, GPS) zaprojektowano, by usprawnić tworzenie się w mózgu dziecka prawidłowych połączeń oraz usprawnić w nim łączność globalną i synchronizację poprzez nacisk na intensywne, wielozmysłowe, interaktywne ćwiczenia, które w znaczącym stopniu stymulują połączenia między obszarami mózgu. System ten pomaga rodzicom i terapeutom określić jakie kluczowe etapy rozwojowe dziecko opuściło, a następnie zalecić interaktywne ćwiczenia, które rodzice mogą z dzieckiem przeprowadzać by pomóc mu wypełnić luki rozwojowe.

Skupiając się na opuszczonych umiejętnościach kluczowych, program GPS pośrednio oddziałuje także na inne opuszczone lub słabo wykształcone umiejętności, co sprawia, że dziecku łatwiej jest przyswajać i rozwijać umiejętności. 

 

System GPS skupia się na przystosowaniu rodziców do roli głównych terapeutów w procesie terapeutycznym ich dziecka za pomocą łatwych i praktycznych wskazówek, dopasowanych do planu terapeutycznego i stylu interaktywnego. System uwzględnia też dobre samopoczucie rodzica jako kluczowy czynnik w procesie rozwoju dziecka.

 

W Systemie Rozwoju przez zabawę pomagamy rodzicom:

  • pogodzić się emocjonalnie z diagnozą
  • zredukować stres i poprawić samopoczucie
  • przystosować metody wychowawcze do potrzeb rozwojowych dziecka
  • zidentyfikować kluczowe etapy rozwoju społeczno- komunikacyjnego dziecka
  • włącz dziecko do radosnej, głebokiej i odwzajemnionej interakcji, aby pomagać mu się uczyć

 

 

Więcej informacji na temat  Growth through Play, lub na temat programu opartego na relacjach i zabawie można znaleźć na stronie www.zrozumiecautyzm.pl lub pod adresem e-mail: info@zrozumiecautyzm.pl.

 

 

 

Jak zacząć- praktyczne informacje

 

System Rozwoju Poprzez Zabawę skupia  się na kluczowych dla rozwoju dziecka umiejętnościach oraz dostarczeniu strategii i aktywności, które można z łatwością włączyć do codziennego życia. system może być wykorzystywany przez rodziców pracujących tylko przez kilka godzin w tygodniu lub przez większe grupy: rodzinę, przyjaciół i osoby uczestniczące w programach domowym.

 

Niezależnie od tego, czy prowadzicie właśnie jakiś konkretny program czy dopiero zaczynacie, System Rozwoju Poprzez Zabawę pomoże wam dostosować się do poziomu rozwojowego waszych dzieci i w prosty sposób nauczy stylów interakcji, które pomogą im dalej się rozwijać. Metoda pomoże wam stosować strategie najbardziej skuteczne dla waszego dziecka, przez co będziecie potrzebowali mniej wsparcia ze strony profesjonalistów i będziecie mogli spędzić więcej czasu na bezpośredniej pracy ze swoim dzieckiem.

 

 

Kluczem do efektywnej pracy z waszym dzieckiem, która będzie wam wszystkim sprawiać wiele radości, jest skupienie się na celach odpowiednich dla waszego dziecka ze względu na jego etap rozwoju. Cele te być może nie będą odpowiadały tym określanym na podstawie wieku.

                                                                   

Zwykle każdy „krok” rozwojowy bazuje na „kroku” poprzedzającym go. Na przykład nauczymy się raczkować zanim wstaniemy, będziemy stać zanim zaczniemy chodzić i nauczymy się chodzić zanim zaczniemy biegać.

 

 Dzieci autystyczne często pomijają „kroki” rozwojowe. Na przykład mogą one zacząć używać słów zanim zaczną używać gestów i zintegrują kontakt wzrokowy i mimikę. Pomijanie kroków rozwojowych hamuje u nich zdolność do interakcji z ludźmi. To także sprawia, że uczenie się nowych umiejętności, które zależą od tych podstawowych, wcześniej nabytych, staje się trudne lub niemożliwe.

 

Często, , chcemy tak bardzo, aby nasze dzieci szybko się rozwijały, że skupiamy się na pomaganiu im w rozwijaniu bardziej zaawansowanych umiejętności, często pomijając te najbardziej podstawowe. Jednakże bez podstawowych umiejętności rozwojowych te bardziej zaawansowane są dużo trudniejsze i często ich nauka jest frustrująca zarówno dla dziecka jak i rodzica.

 

Wobec tego kluczem do szybszego rozwoju waszego dziecka, jest skupienie się na umiejętnościach adekwatnych z punktu widzenia jego rozwoju, to jest na tych pominiętych umiejętnościach, które w przyszłości pomogą w szybszej nauce. Dlatego właśnie stworzyliśmy  diagnozę społęczno-komunikacyjną 

 

Podstawowe Zasady

 

Odwołaj się do mocnych stron i zainteresować twojego dziecka

 

Wszyscy wiedzą, że łatwiej jest zaciekawić kogoś aktywnościami, które go interesują niż tymi, które go nie interesują. Wszyscy też wiedzą, że zwykle lepiej uczymy się i koncentrujemy na zadaniach, gdy są one dla nas wyzwaniem, ale nie takim, które wydaje się niemożliwe. W Systemie Rozwoju Poprzez Zabawę, zaczynamy od tego, co wasze dziecko już umie i czym się interesuje. Jeśli będziecie bazować na kluczowych mocnych stronach waszego dziecka i skupicie się na obszarach jego zainteresowań to zauważycie, że zaciekawienie go czymś będzie o wiele prostsze. Będzie to większa radość dla was obojga.

 

Bądź responsywny, przyjmij niedyrektywny styl interakcji

 

 Gdy ktoś próbuje sprawić, żebyśmy coś zrobili, zmuszając nas do tego, wtedy naszą naturalną reakcją jest opór. Gdy ktoś nas słucha i reaguje w sposób zgodny z tym, czego chcemy, wtedy jesteśmy bardziej otwarci i angażujemy się w daną czynność chętniej. Ta podstawowa zasada dotyczy także dzieci autystycznych. Gdy staramy się zmusić dziecko do zrobienia czegoś, czego my chcemy, albo nawet próbujemy skłonić je obietnicą nagrody, wtedy ono jest mniej skłonne do zaangażowania się w tę czynność, niż jeśli pozwolimy mu ustalić zasady i reagujemy na jego zamiary i potrzeby.

 

Wybierz najlepszy moment

 

Kiedy uczymy się obserwować i reagować na potrzeby naszego dziecka, wtedy możemy zrozumieć, co nam mówi jego system sensoryczny. Reagując na te informacje, jesteśmy w stanie rozpoznać, kiedy dziecko jest otwarte na interakcję i uczenie się, a kiedy potrzebuje pomocy, żeby ten stan osiągnąć. Wiedza o tym, jak stworzyć optymalne warunki zarówno, jeśli chodzi o otoczenie, jak i odpowiednią atmosferę, która pomoże waszemu dziecku otworzyć się, bawić i uczyć, jest konieczna, aby wspomóc jego rozwój.

 

Tworzenie spontanicznych okazji do nauki

 

Wszystkie dzieci uczą się poprzez zabawę, szczególnie taką, która odpowiada ich zainteresowaniom. Zrozumienie, jak rozszerzyć bieżące zainteresowania dziecka, tak, aby stały się aktywnościami wspomagającymi jego rozwój, pomoże wam zamienić każdą interakcję we wspaniałą okazję do nauki. Rozbudzimy waszą kreatywność i pokażemy, jak zamienić każdą sytuację w sposobność do nauki i rozwoju. 

 

Bądź magnesem interakcji społecznych

 

Interakcje inicjowane przez wasze dziecko nauczą je nieporównywalnie więcej o interakcjach społecznych i będą stymulować jego mózg o wiele bardziej niż te inicjowane przez kogokolwiek innego. Wiedza o tym, jak sprawić, aby wasze dziecko chętnie inicjowało interakcje społeczne i nawiązywało je umiejętnie, jest niezmiernie ważna we wspieraniu rozwoju społecznego.

 

Praktyka

 

Praktyka jest najlepszym nauczycielem. Wypróbowując nasze pomysły będziecie uczyli się znacznie szybciej, niż gdybyście tylko o nich czytali. Możecie zacząć nawet dzisiaj. Wszystko, czego potrzebujecie to 30 minut, podczas których możecie poświęcić całą swoją uwagę swojemu dziecku i ciche miejsce, gdzie możecie bawić się we dwoje. Wtedy wypróbujcie następujące pomysły:

 

Schowajcie możliwie dużo zabawek i rzeczy, które rozpraszają uwagę waszego dziecka. Pozostawcie tylko kilka zabawek lub rzeczy, którymi wasze dziecko lubi się bawić.

 

Pozwólcie swojemu dziecku wybrać, w co chce się bawić. Być może będziecie musieli usiąść z tyłu, patrzeć i obserwować. Nie ma pośpiechu. Poczekajcie, aż wasze dziecko się czymś zainteresuje, może was do tej aktywności zaprosić lub nie.

 

Kiedy dziecko czymś się zainteresuje, wtedy zacznijcie to robić razem z nim. Możecie zacząć robić to samo równolegle, obok niego, lub znaleźć sposób, aby się do niego w dołączyć.

 

Nie zadawajcie żadnych pytań! Komentujcie w sposób prosty i entuzjastyczny, co robi wasze dziecko.

 

Bawcie się dobrze! Znajdźcie sposób, żeby prawdziwie cieszyć się z aktywności wybranej przez wasze dziecko (bez względu na to, co to jest za zabawa) i pozbądźcie się myśli w stylu „powinnam/powinienem robić coś bardziej dydaktycznego/produktywnego/interesującego”.

 

Osoby zaintersowane zapraszamy do kontaktu  info@zrozumiecautyzm.pl

 

 

 

Poradnik napisany przez Kat Houghton 

Miasto: Łódź

Growth through Play System terapia rozwojowa oparta na relacjach i zabawie 

Wsparcie dla rodziców i terapeutów

Chcesz coś dodać od siebie? Chciałbyś zgłosić swoje uwagi? Skomentuj ten artykuł na forum. Zapraszamy!
Jeśli jesteś w stanie pomóc innym dzieląc się swoimi doświadczeniami: napisz artykuł poradnika. Opisz, jak zdobyć diagnozę, jak ubiegać się o miejsce w przedszkolu, jak przebrnąć problemy z ZUSem albo jakie książki polecasz.
Nie bój się eksperymentować, Twoja porada będzie widoczna na spisie porad dopiero gdy będzie gotowa.