Witaj na Forum Autyzmu
Rozmiar czcionki
Zaloguj

Autyzm w książkach - przegląd literatury dostępnej na rynku

Niniejszy artykuł stanowi całkowicie subiektywny :) przegląd dostępnych na rynku książek związanych w jakiś sposób z autyzmem.

Na początku swojej drogi związanej z autyzmem dosłownie połykałam wszystkie książki, które wpadły mi w ręce. Z czasem, wiedząc znacznie więcej, zaczęłam do nich podchodzić co raz bardziej krytycznie. To, co pozostaje po przeczytaniu książki, co się często pamięta, to nie treść, a uczucia jakie dana książka wywołała. Dlatego wszystkie poniższe pozycje zostaną opisane przeze mnie w sposób nader subiektywny, oparty właśnie na uczuciach, jakie we mnie budzą, a czytane były często ileś lat temu. Dlatego polecam mieć do wszystkich opisów zdrowy dystans ;).


Przede wszystkim na samym początku polecę książki (wszelkie) prof. Ewy Pisuli - dla mnie absolutny numer jeden literatury poświęconej autyzmowi. Prof. Pisula publikacji na temat autyzmu wydała bodaj najwięcej w Polsce, co więcej są to publikacje niesłychanie rzetelne pod względem naukowym, a co więcej napisane zrozumiałym językiem, dlatego polecam je zarówno rodzicom, jak i profesjonalistom. Zwłaszcza:

Ewa Pisula, Małe dziecko z autyzmem, Gdańsk: GWP, 2005.

Gdzie można zapoznać się z tym, czym jest autyzm, jak często występuje i jakie są jego przyczyny (nie w postaci popularnych sloganów, ale danych opartych na badaniach naukowych). Jakie objawy są dla autyzmu charakterystyczne oraz jak przebiega rozwój dziecka z autyzmem (społeczny, poznawczy, ruchowy, komunikacji). Jak rozpoznać autyzm u małych dzieci i jak wygląda proces diagnostyczny. W książce znaleźć można również opis zabawy u dzieci z autyzmem oraz dwa rozdziały poświęcone terapii, z czego jeden miejscu rodziców w terapii dziecka.

oraz

Ewa Pisula, Autyzm u dzieci. Diagnoza, klasyfikacja, etiologia. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2000.

Grafika okładki może nie zachęca do kupna ;), za to zawartość i owczem. W książce znaleźć można opis różnych całościowych zaburzeń rozwojowych, typologii osób z autyzmem (wg L. Wing i J. Gould, wgC. Eaves i H. Ho, wg S. Lebiedinskiej i O. Nikolskiej, wg L. Waterhouse, wg H. Jaklewicz, wg S. Roux, wg  J. Bachevalier - wartościowe dla wszystkich studentów :)). Poruszone zostały również problemy oceny psychologicznej - np. dlaczego pomiar zdolności intelektualnych jest tak trudny w przypadku dzieci z autyzmem i na ile odzwierciedla ich rzeczywiste możliwości intelektualne. Bardzo rzetelnie została przedstawiona również Teoria Umysłu (ToM - Theory of Mind) - zarówno badania potwierdzające, jak i zaprzeczające występowaniu zaburzeń ToM u osób z autyzmem wraz z uwzględnieniem błędów metodologicznych przeprowadzonych badań.

 

Poniżej przedstawię kilka książek, które jako jedne z pierwszych wpadły mi w ręce. Są to książki raczej do poczytania, aniżeli mające wartość naukową. Tym niemniej:

Peter Szatmari, Uwięziony umysł. Opowieści o ludziach z autyzmem. Kraków: Wyd. Znak, 2004.

Książka stanowi poruszający, sugestywny zbiór opowieści o osobach z autyzmem - pacjentach Petera Szatmariego. W każdym rozdziale odnajdziemy inną historię - innego człowieka. Autorowi, podobnie jak Jürgenowi Thorwaldowi w ,,Pacjentach", udało się przedstawić nie chorobę-zaburzenie, a rzeczywistych, zbudowanych z krwi i kości ludzi i ich losy, a wszystko napisane znacznie lżejszym niż u Thorwalda piórem, co sprawia, że książkę świetnie się czyta.

 

Carl H. Delacato, Dziwne, niepojęte. Autystyczne dziecko. Fundacja Synapsis, 1995.

Carl Delacato, podobnie jak Peter Szatmari, żywo opisuje najpierw historię autyzmu i losów rodzin z dziećmi dotkniętymi autyzmem, a dalej swoich pacjentów, których obserwacje doprowadziły do wypracowania metody terapii zaburzeń sensorycznych, stosowanej zresztą do dziś.

 

Alfred Brauner, Francoise Brauner. Dziecko zagubione w rzeczywistości. Historia autyzmu od czasów baśni o wróżkach. Fikcja literacka i rzeczywistość kliniczna. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1993.

Wspaniała książka dwóch klinicystów, którzy przedzierając się przez obcojęzyczne (co prawda głównie francuskie, celtyckie czy germańskie ;) ) starodawne baśnie odnajdują w nich bohaterów, których zachowania i historie mogą wskazywać na występowanie objawów charakterystycznych dla autyzmu. Nie ma w książce tego posmaku naciągania, jaki przynajmniej ja czuję we wszelkich nieweryfikowalnych stwierdzeniach, typu Vincent van Gogh cierpiał na choroby słuchu, dlatego odciął sobie ucho. Autorzy tak wnikliwie analizują przedstawianą literaturę, a jednośnie z takim dystansem opisują potencjalne objawy autyzmu, że czytanie ich opowieści sprawia wyjątkową przyjemność.

 

Przystosowanie społeczne małych dzieci z autyzmem - Tadeusza Gałkowskiego i Ewy Pisuli, Warszawa: Wydawnictwo AWF, 2004, w której najciekawszy jest przetłumaczony na język polski oryginalny artykuł Leo Kannera z 1943 r., który jako pierwszy wyodrębnił dzieci z podobnymi objawami, nazywając je dziećmi autystycznymi. Leo Kanner opisuje 11 dzieci, które w latach 30-tych ubiegłego wieku konsultowane były w Johns Hopkins Hospital w Stanach Zjednoczonych. Oprócz pracy z 1943 r. autorzy dołączyli również tłumaczenie artykułu Leo Kannera z 1971 r., w którym opisane są, po upływie niemal 30 lat, losy 11 dzieci opisanych w pierwszych artykule. Wspaniała pozycja.

 

Magdalena GrodzkaDziecko autystyczne. Dziennik terapeuty. Gdańsk: Wydawnictwo Makmed, 1995.

Niewielka objętościowo książka opisująca spotkanie terapeutki z autystycznym Janeczkiem - pierwszym jej podopiecznym z autyzmem w czasach, gdy sytuacja autyzmu w Polsce, w tym dostęp do metod leczenia i terapii, przedstawiała się znacznie gorzej niż dziś. Autorka opisuje, zgodnie z tytułem, każdy dzień terapii z Janeczkiem, decydując się na niedyrektywną formę terapii i podążanie za dzieckiem.

 

Więcej i bardziej naukowym językiem o terapiach stosowanych u dzieci z autyzmem można przeczytać w książce pod redakcją Ewy Pisuli i Doroty Danielewicz, Wybrane formy terapii i rehabilitacji osób z autyzmem, Kraków: Oficyna Wyd. Impuls, 2008.

W książce zaprezentowane są metody behawioralne, w tym dotyczące terapii mowy i trudnych zachowań występujących u osób z autyzmem, jak również uzupełniające czy tzw. alternatywne metody terapii, jak Metoda Opcji, ,,Czas podłogowy", dogoterapia, hipoterapia, ułatwiona komunikacja (i kontrowersje z nią związane) oraz terapia zajęciowa, która wg autorów w swej dotychczasowej formie nie jest skuteczną i właściwą dla dorosłych osób z autyzmem terapią. Bardzo cenne są również szczegółowo opisane w książce ,,Doświadczenia Dziennego Centrum Aktywności dla Dorosłych Osób z Autyzmem w Gdyni przy Stowarzyszeniu Pomocy Osobom Autystycznym w Gdańsku"

 

Kolejne rodzaje terapii opisane zostały w książce Lucyny Bobkowicz-Lewartowskiej, Autyzm dziecięcy, zagadnienia diagnozy i terapii. Kraków: Oficyna Wyd. Impuls, 2005, w tym terapia ,,Holding". terapia zaburzeń sensorycznych (minus za stosowanie w tym rozdziale przestarzałej terminologii - autyzm wczesnodziecięcy), metoda dobrego startu, metoda ruchu rozwijającego Weroniki Sherborne czy model TEACH.

 

Jedną z nielicznych czytanych przeze mnie książek poruszających problematykę autyzmu, której nie polecam jest książka, skądinąd światowej sławy psycholog, Uty Frith, Wyjaśnienie tajemnicy, Gdańsk: GWP, 2008.

Już sam tytuł mnie odstrasza - wszelkie tego typu slogany zwiastują mi, że żadnego wyjaśniania nie będzie, a jeśli to nienaukowe. I nie zawiodłam się ;). W środku można znaleźć zdania takie jak: ,,Bardzo często uderza ich [dzieci z autyzmem - przyp. mój] wręcz niezwykła, jakby nie z tego świata uroda" - tego typu formuły są według mnie nie tylko niezgodne z prawdą, ale całkowicie niepotrzebne, kreując mit i aurę właśnie (rzekomo wyjaśnianej) tajemniczości wokół dzieci z autyzmem. Być może rodzicom książka może się spodobać, ale odradzam jej zakup studentom, specjalistom czy naukowcom.

 

Kolejną pozycją przeznaczoną raczej dla praktyków, czyli rodziców dzieci z autyzmem, terapeutów i nauczycieli jest - Autyzm. Jak pomóc rodzinie, Petera Randala i Jonathana Parkera. Gdańsk: GWP, 2001.

Książka skupia się na tym, co czują rodzice tuż po otrzymaniu przez ich dziecko diagnozy, a z czasem walcząc z objawami autyzmu na co dzień. Opisuje wpływ autyzmu na rodziców i rodzinę, omawia trudne zachowania dzieci z autzmem i proponuje sposoby radzenia sobie z nimi, problemy pojawiające się w okresie dojrzewania, w tym z seksualnością. Jeden z działów omawia również strategie dotyczące nauczania.

 

Wspomnę jeszcze o może, nie książce, a książeczce bądź zeszycie - Paul Shattock, Dawn Saver. Autyzm jako zaburzenie metaboliczne. Warszawa : Fundacja "SYNAPSIS", 2000.

Opisana jest tu teoria endogennych opioidów, które miałby przedostawać się przez nieszczelne jelita dzieci z autyzmem do krwi, a z niej, przekraczając barierę krew-mózg, do mózgu, modyfikując jego pracę. Teoria nie zyskała potwierdzenia z biegiem lat, ale również nie została obalona. Autorzy opisują również, co ważne, metodologię swoich badań.

 

Ściśle naukowa jest książka Barbary Winczury, Dziecko z autyzmem. Terapia deficytów poznawczych a teoria umysłu, Kraków: Oficyna Wyd. Impuls, 2008, w której gro miejsca zajmuje omówienie hipotez badawczych i metodologii badań eksperymentalnych prowadzonych przez autorkę. Stąd książka nie jest dla tych, którzy o teorii umysłu wiedzę mają znikomą i szukają pozycji, dzięki której mogliby ją poszerzyć. Informacje te znajdą w innych książkach. Natomiast np. dla studentów chcących zaplanować badania poświęcone teorii umysłu książka jest jak znalazł.

 

W Dzieci z zaburzeniami łączonymi, Martina Kutchera,Tonego Attwooda i Roberta Wolffa, Warszawa: Wyd. Liber, 2007 znaleźć można przegląd różnych zaburzeń psychicznych od depresji, przez zaburzenia obsesyjno-kompulsywne po zespół Aspergera. Nie polecam jednak tej książki rodzicom dzieci z autzmem, którzy chcieliby poszerzyć swoją wiedzę, ponieważ informacji znajdą w książce niewiele. Książka może natomiast być wartościowa np. dla nauczcieli, którzy chcieliby pogłębić swoją wiedzę dotyczącą zaburzeń i zespołów, które mogą występować wśród ich uczniów.


Starałam się opisać książki, które najbardziej ze wszystkich przeczytanych zapamiętałam. Nie opisałam oczywiście wszystkich dostępnych na rynku książek, co wynika stąd, że albo dana książka nie zwróciła mojej uwagi i jej nie zapamiętałam, albo zwyczajnie nie miałam jej w rękach. Mam nadzieję, że z czasem opis będzie się poszerzał :). Pewnie znajdą się osoby, które zarzucą mi reklamę, dlatego zapewniam, że nie łączy mnie żaden związek z wymienionymi autorami :). Mam natomiast nadzieję, że powyższe opisy przydadzą się poszukującym informacji na temat zaburzeń ze spektrum autyzmu.


Kim jestem: Naukowiec
Miasto: Kraków
Miasto: Kraków

W załączniku spis treści i okładka najnowszej książki prof. Jagody Cieszyńskiej

"Wczesna diagnoza i terapia zaburzeń autystycznych". Metoda Krakowska.

PodglądZałącznikWielkość
okladka_przod.jpg
okladka_przod.jpg140.84 KB
oklladka_tyl.jpg
oklladka_tyl.jpg370.89 KB
spis_tresci1.doc41 KB
Miasto: kjellerup

,,Dzieci z głodującymi móżgami" dr Jaqelyn McCandless- ,,biblia dla rodziców dziecka z autyzmem!!!!

polecam!!!

Miasto: Sopot

Witam serdecznie! W imieniu Gdańskiego Wydawnictwa Psychologicznego, chciałabym przedstawić Państwu książkę "Terapia behawioralna dzieci z autyzmem. Teoria, badania i praktyka stosowanej analizy zachowania", autorstwa Moniki Suchowierskiej, Pawła Ostaszewskiego i Przemysława Bąbla. To pierwsza na polskim rynku wydawniczym pozycja na temat terapii behawioralnej dzieci z autyzmem!

Autorzy omawiają zagadnienia teoretyczne dotyczące autyzmu i stosowanej analizy zachowania, podstawowe założenia radykalnego behawioryzmu, oceny behawioralnej i pomiaru zachowań. Opisują także metody nauczania osób z autyzmem i rozwijania u nich pożądanych zachowań. Podają wiele zaleceń praktycznych dotyczących korzystania ze strategii proaktywnych w pracy z dziećmi z autyzmem, motywowania ich do nauki, treningu różnicowania i redukowania zachowań niepożądanych.

„(…) to pierwsze w Polsce tak obszerne i całościowe opracowanie na temat behawioralnej terapii osób z autyzmem. (…) spotka się z zainteresowaniem dużego grona Czytelników: zarówno profesjonalistów i studentów wielu kierunków studiów, jak i rodziców dzieci z zaburzeniami rozwoju. (…) Zwolennicy terapii behawioralnej z pewnością powitają ją z radością, a ci, którzy wiedzą na temat tej terapii mało lub są wobec niej sceptyczni, otrzymają możliwość zapoznania się z rzetelnym wykładem na jej temat.”
Z recenzji prof. Ewy Pisuli
 
Książka dostepna jest m.in. w księgarni internetowej GWP: http://gwp.pl/10328,terapia-behawioralna-dzieci-z-autyzmem-teoria-badania-i-praktyka-stosowanej-analizy-zachowania.html
Zachęcamy do lektury!

 

Miasto: Warszawa

Książki, które uważam za przydatne w konstruowaniu programów terapeutycznych dla dzieci z autyzmem:

1.Anna Franczyk, Katarzyna Krajewska "Skarbiec nauczyciela terapeuty" wyd. "Impuls" Kraków 2006

Książka ukazuje od podstaw jak diagnozować oraz jak ukladać plany pracy dla dziecmi z różnymi zaburzeniami zmysłów.

2. Anna Franczyk, Katarzyna Krajewska "Program psychostymulacji dzieci w wieku przedszkolnym z deficytami i zaburzeniami rozwoju" wyd. "Impuls" Kraków 2002

W tej pozycji autorki podaja wiele przykladów ćwiczeń oddziaływania na zmysły.

3.Schopler - Techniki nauczania dla rodziców i profesjonalistów.

Bardzo stare wydanie ale również podaje wiele pomysłów i rozwiązań jak dostosować plan pracy z dzieckiem z autyzmem. Korzystając z jego propozycji warto troszkę poczytać o behawioralnej terapii.

4.J. Kielin "Rozwój daje radość" wyd. "GWP" Gdańsk 1999

Książka poświęcona tematyce dzieci głęboko upośledzonych, ale daje niesamowite spojrzenie na rozwój mowy niewerbalnej.

Kim jestem: Naukowiec
Miasto: Kraków
Miasto: Nce

Kolejne dwie książki warte uwagi:

 

Ewa Pisula "AUTYZM. Od badań mózgu do praktyki psychologicznej." wyd. GWP, 2012

Jest to najnowsza książka prof. Ewy Pisuli zawierająca refleksję dotyczącą terminologii związanej z autyzmem oraz klasyfikacji tego zaburzenia, a także szczegółowy komentarz odnoszący się do badań epidemiologicznych. W książce przedstawiony jest aktualny stan badań w zakresie szeroko rozumianej charakterystyki i przyczyn autyzmu, w tym także obecnej praktyki klinicznej.

Hanna Olechnowicz, Robert Wiktorowicz "Dziecko z autyzmem. Wyzwalanie potencjału rozwojowego." wyd. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012

'Praca ma charakter unikatowy. Zawiera konkretne wskazówki co do diagnozy psychopedagogicznej i pracy terapeutyczno-wychowawczej z małymi dziećmi z autyzmem. Szczególną wartością tego opracowania jest to, że mogą z niego korzystać zarówno studenci psychologii i studiów pokrewnych, jak i rodzice, nauczycielki przedszkoli i specjaliści, pracujący w ośrodkach diagnostyczno-terapeutycznych. Ta praca stanowi konkretną pomoc dla wszystkich osób, borykających się z trudnościami rozumienia, współprzeżywania i korygowania zachowań dzieci autystycznych.'
Z recenzji prof. dr hab. Małgorzaty Kościelskiej

Książka zawiera scenariusze zabiegów terapeutycznych, które na celu mają uwolnienie sił rozwojowych drzemiących w dziecku, a także płytę CD, na której znajdują się karty pomocne w diagnozie dziecka, planowaniu pracy indywidualnej oraz obserwacji postępów.

Miasto: Warszawa

Nowa publikacja na rynku polskim z zakresu autyzmu, Claire Grand „Autyzm i zespół Aspergera”.

Niniejsza książka przeznaczona jest dla dzieci zmagających się autyzmem lub zespołem Aspergera, jak również dla ich rodzin, rodzeństwa oraz otoczenia. Pomaga ona zaakceptować tę chorobę oraz się z nią oswoić. Uczy również małych czytelników jak zaakceptować swoją inność oraz nauczyć się z nią żyć.

więcej na http://studioemka.com.pl/index.php?page=p&id=468

Od Autorki, fragment wstępu:

„Ta książka mówi o autyzmie, a zwłaszcza o jego lżejszej formie określanej jako zespół Aspergera. Napisałam ją dla wszystkich umiejących czytać autystyków i ich rodziców.

Napisałam tę książkę, by ci wytłumaczyć, w czym i dlaczego różnisz się od innych. Moim celem jest pomóc ci lepiej zrozumieć, kim jesteś, w jaki sposób myślisz i jak myślą inni. Chciałabym również pomóc ci, byś lubił się takim, jakim jesteś, i miał do siebie zaufanie. Być odmiennym nie oznacza „być gorszym od innych”. Nie jesteś gorszy, nie jesteś szalony, nie jesteś nienormalny. Masz po prostu odmienny sposób bycia, myślenia i rozumienia. Chciałabym wreszcie pomóc ci czuć się lepiej z innymi, z wszystkimi tymi, którzy nie są dotknięci zespołem Aspergera. Wiesz dobrze, że masz żyć w świecie, w którym ludzie nie są „Aspergerami” i cię nie rozumieją. A mimo to masz żyć w tym świecie z nami. Ważne jest, byś nauczył się czuć się dobrze w tym świecie. Może ci się udać, bo choć jesteś trochę inny, jesteś przecież taki jak my, chcesz tego samego: chcesz być szczęśliwy i mieć przyjaciół. My też tego chcemy. Ty jesteś tylko nieco odmienny, ale to nie jest tak ważne. Możesz znaleźć sobie miejsce w tym świecie, bo to jest twój świat. Możesz być doceniany i czuć się dobrze. Jak wiele innych dzieci z zespołem Aspergera możesz się stać w pełni dojrzałym, gdy dorośniesz, i prowadzić normalne życie. Mam nadzieję, że ta książka pomoże ci to osiągnąć.”

PodglądZałącznikWielkość
9788363773076_Autyzm.jpg
9788363773076_Autyzm.jpg40.63 KB
Miasto: Piaseczno

Nowa na rynku pozycja: Księga RDI dostępna w Fundacji Rozwiązać Autyzm Smile

Miasto: Kraków

W najbliższych dniach ukaże się najnowsza książka prof. Jagody Cieszyńskiej

"Metoda Krakowska wobec zaburzeń rozwoju dzieci"

W załączniku okładka, spis treści, oraz dwie pierwsze strony: "Wstęp", oraz "Czytelniku"

PodglądZałącznikWielkość
metoda_krakowska_spis_tresci.pdf84.37 KB
wstep-czytelniku.pdf46.7 KB
okladka.JPG
okladka.JPG252.56 KB
Chcesz coś dodać od siebie? Chciałbyś zgłosić swoje uwagi? Skomentuj ten artykuł na forum. Zapraszamy!
Jeśli jesteś w stanie pomóc innym dzieląc się swoimi doświadczeniami: napisz artykuł poradnika. Opisz, jak zdobyć diagnozę, jak ubiegać się o miejsce w przedszkolu, jak przebrnąć problemy z ZUSem albo jakie książki polecasz.
Nie bój się eksperymentować, Twoja porada będzie widoczna na spisie porad dopiero gdy będzie gotowa.