Witaj na Forum Autyzmu
Rozmiar czcionki
Zaloguj

Zespół Aspergera

Z okazji Światowego Dnia Autyzmu - 2 kwietnia - na Forum Autyzmu zaprezentujemy cykl artykułów.

Życzymy miłej lektury!

 

Zespół Aspergera (ZA, F84.5), podobnie jak autyzm dziecięcy, należy do całościowych zaburzeń rozwojowych (F84) zgodnie z Międzynarodową Klasyfikacją Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10. I podobnie jak autyzm charakteryzuje się nieprawidłowościami w obrębie interakcji społecznych, komunikacji oraz wzorców zachowań i zainteresowań. Od autyzmu dziecięcego różni się przede wszystkim brakiem niepełnosprawności intelektualnej i brakiem opóźnienia rozwoju mowy (rozpoczynania używania przez dziecko najpierw słów przed 2 rokiem życia, a później łączenia słów w zwroty przed 3 rokiem życia). Może natomiast wystąpić opóźnienie rozwoju motorycznego i niezgrabność ruchowa. ZA uważa się za jednostkę nie w pełni poprawnie scharakteryzowaną, akcentuje się problemy z kryteriami diagnostycznymi, które wciąż ewoluują wraz z definicją zaburzenia. Bardzo często klinicyści są przez to zagubieni i nieprawidłowo diagnozują dzieci z ZA. W nowym wydaniu klasyfikacji DSM-5 zespół Aspergera, autyzm, dziecięce zaburzenie dezintegracyjne oraz całościowe zaburzenia rozwojowe niezdiagnozowane inaczej będą objete jedną jednostką diagnostyczną.

Z powodu braku jednego, spójnego systemu diagnozowania osób z zespołem Aspergera, w wielu ośrodkach przyjmuje się, że jeśli u dziecka występują objawy charakterystyczne dla autyzmi lub ZA, iloraz inteligencji jest na poziomie przeciętnym lub powyżej i nie wystąpiło opóźnienie rozwoju mowy, można zdiagnozować u niego zespół Aspergera. Jeśli opóźnienie rozwoju mowy wystąpiło (prawidłowo pierwsze słowa powinny się pojawić do drugiego roku życia dziecka, a proste zwroty do trzeciego) przyjmuje się, że dziecko ma autyzm wysokofunkcjonujący.

Mimo braku opóźnienia w rozwoju mowy, mowa może być słabo modulowana pod względem prozodycznym, może mieć nieprawidłowe tempo (np. za szybka), płynność (np. urywana) lub głośność. Mowa może również wydawać się niespójna z powodu jednostronnego, egocentrycznego sposobu prowadzenia rozmowy (np. prowadzenia monologów na ograniczony, absorbujący dziecko temat). Dzieci z ZA mogą wydawać się gadatliwe - mogą nieprzerwanie opowiadać o ulubionym przedmiocie nieuwzględniając zainteresowania i niezauważając znużenia słuchacza tematem.

Osoby z ZA mogą z opóźnieniem nabywać umiejętności motoryczne wymagające koordynacji ruchowej, takie jak jazda na rowerze, łapanie piłki czy odkręcanie słoików. Mogą poruszać się w sposób nietypowy i nieskoordynowany, przybierać dziwne postawy i przejawiać deficyty w obrębie umiejętności wzrokowo-przestrzennych.

O zespole Aspergera napisano szereg książek, również w języku polskim (i opracowano szereg narzędzi pomocnych w procesie diagnostycznym, wystandaryzowanych niestety jedynie w języku angielskim), m.in. ,,Zespół Aspegera" Tonego Attwoda czy ,,Zespół Aspergera - Inny mózg. Inny umysł" Agnieszki Rynkiewicz. Tych wszystkich, którzy pracują z dziećmi z zespołem Aspergera lub z autyzmem wysokofunkcjonującym, jak i rodziców borykających się z problemami związanymi z zachowaniem dzieci z ZA na co dzień zachęcam do ich lektury.

Poniżej znajdują się objawy charakterystyczne dla ZA zebrane przez sześć grup klinicystów. Tabela została przetłumaczona z języka angielskiego z książki ,,Handbook of autism and pervasive developmental disorders", F Volkmar, R Paul, A Klin, D Cohen.

W 1989 r. Christopher Gillberg sformułował kryteria dla zespołu Aspergera, które zaczęły być stosowane przez klinicystów na całym świecie. Obejmowały:

  • zaburzenia  w obrębie interakcji społecznych, w tym brak chęci lub nieumiejętność nawiązywania interakcji rówieśniczych, nierozumienie sygnałów społecznych, nieadekwatne zachowania pod względem jakości społecznej i emocjonalnej,
  • absorbujące ograniczone zainteresowania,
  • zrytualizowane zachowana narzucane sobie i/lub innym,
  • zaburzenia mowy i języka, w tym nieprawidłowa prozodia, opóźniony rozwój mowy, formalny, pedantyczny język, nierozumienie metafor, ironii,
  • zaburzenia komunikacji niewerbalnej, w tym ograniczona gestykulacja, mimika, mowa ciała oraz dziwne używanie spojrzenia,
  • niezdarność ruchowa.

 


Chcesz coś dodać od siebie? Chciałbyś zgłosić swoje uwagi? Skomentuj ten artykuł na forum. Zapraszamy!
Jeśli jesteś w stanie pomóc innym dzieląc się swoimi doświadczeniami: napisz artykuł poradnika. Opisz, jak zdobyć diagnozę, jak ubiegać się o miejsce w przedszkolu, jak przebrnąć problemy z ZUSem albo jakie książki polecasz.
Nie bój się eksperymentować, Twoja porada będzie widoczna na spisie porad dopiero gdy będzie gotowa.