Witaj na Forum Autyzmu
Rozmiar czcionki
Zaloguj

Kryteria diagnostyczne autyzmu

W procesie diagnozowania zaburzeń autystycznego spektrum klinicyści wykorzystują dwa opracowania -- jedno to amerykańskie DSM-IV z 1994 roku, opracowane przez Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne (ang. American Psychiatric Association); drugim jest ICD-10, Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych, opracowana przez Światową Organizację Zdrowia (ang. World Health Organization). Zaburzenia autystycznego spektrum znajdują się w nich w grupie nazywanej Całościowymi zaburzeniami rozwoju.

 


Według klasyfikacji DSM--IV wyróżniamy następujące całościowe zaburzenia rozwoju:

  1.  299.00 Zaburzenie autystyczne
  2.  299.10 Dziecięce zaburzenie dezinteracyjne
  3.  299.80 Zaburzenie Retta
  4.  299.80 Zaburzenie Aspergera
  5.  299.80 Całościowe zaburzenia rozwojowe niezdiagnozowane inaczej


Według klasyfikacji ICD--10 wyróżniamy następujące całościowe zaburzenia rozwoju (F84):

  1.  F84.0 Autyzm dziecięcy
  2.  F84.1 Autyzm atypowy
  3.  F84.2 Zespół Retta
  4.  F84.3 Inne dziecięce zaburzenia dezintegracyjne
  5.  F84.4 Zaburzenie hiperkinetyczne z towarzyszącym upośledzeniem umysłowym i ruchami stereotypowymi
  6.  F84.5 Zespół Aspergera
  7.  F84.8 Inne całościowe zaburzenia rozwojowe
  8.  F84.9 Całościowe zaburzenia rozwojowe, nieokreślone
     

Kryteria diagnostyczne zaburzenia autystycznego (299.00, wg DSM-IV)



A. Łącznie musi wystąpić co najmniej sześć objawów spośród wymienionych w~punktach (1), (2) i (3), przy czym co najmniej dwa z punktu (1) i po co najmniej jednym z punktów (2) i (3):

(1) Jakościowe zaburzenia interakcji społecznych, manifestujące się poprzez co najmniej dwa z następujących objawów:

(a) wyraźne zaburzenie w posługiwaniu się zachowaniami niewerbalnymi w celu regulowania interakcji społecznych, takimi jak kontakt wzrokowy, wyraz twarzy (ekspresja mimiczna), postawa ciała oraz gesty,

(b) nieumiejętność rozwijania relacji z rówieśnikami, adekwatnych do poziomu rozwoju,

(c) brak spontanicznego poszukiwania kontaktów w celu dzielenia się z innymi radością, zainteresowaniami lub osiągnięciami (np. poprzez brak pokazywania, przynoszenia lub wskazywania obiektów zainteresowania),

(d) brak społecznego lub emocjonalnego odwzajemniania.

 

(2) Jakościowe zaburzenia w komunikowaniu się, manifestujące się poprzez co najmniej jeden z następujących objawów:

(a) opóźnienie lub całkowity brak rozwoju mowy (którym nie towarzyszą próby kompensowania braków mowy poprzez alternatywne sposoby komunikacji, takie jak  mimika lub gesty),

(b) u osób posługujących się mową, wyraźne zaburzenia zdolności inicjowania lub podtrzymywania rozmowy,

(c) używanie języka w sposób stereotypowy, idiosynkratyczny lub z powtórzeniami,

(d) brak zróżnicowanej, spontanicznej zabawy z udawaniem lub społecznej zabawy z naśladowaniem, właściwej dla danego poziomu rozwoju.

 

(3) Ograniczone, powtarzające się i stereotypowe wzorce zachowania, zainteresowań i aktywności, manifestujące się przez co najmniej jeden z następujących objawów:

(a) pochłaniające zaabsorbowanie jednym lub kilkoma stereotypowymi i ograniczonymi wzorcami zainteresowań, których intensywność lub przedmiot są nietypowe,

(b) dostrzegalnie sztywne przywiązanie do specyficznych, niefunkcjonalnych czynności rutynowych lub rytuałów,

(c) stereotypowe i powtarzające się manieryzmy ruchowe (np. trzepotanie palcami lub kręcenie palcami bądź rękoma lub złożone ruchy całego ciała),

(d) uporczywe zaabsorbowanie częściami obiektów.

B. Opóźnienie lub zaburzenia funkcjonowania w co najmniej jednym z następujących obszarów przed ukończeniem 3 roku życia: (1) interakcje społeczne, (2) wykorzystywanie języka w komunikacji społecznej i (3) zabawa symboliczna lub wyobrażeniowa

C. Zaburzenia nie można lepiej scharakteryzować przez zespół Retta lub dziecięce zaburzenie dezintegracyjne.
 


Kryteria diagnostyczne autyzmu dziecięcego (F84.0, wg ICD-10)

A. Nieprawidłowy lub upośledzony rozwój wyraźnie widoczny przed 3 rokiem życia w co najmniej jednym z następujących obszarów:

(1) Rozumienie i ekspresja językowa używane w społecznym porozumiewaniu się

(2) Rozwój wybiórczego przywiązania społecznego lub wzajemnych interakcji społecznych

(3) Zabawa funkcjonalna lub symboliczna
   


B. Łącznie musi wystąpić co najmniej sześć objawów spośród wymienionych w punktach (1), (2) i (3), przy czym co najmniej dwa z punktu (1) i po co najmniej jednym z punktów (2) i (3):

(1) Jakościowe nieprawidłowości wzajemnych interakcji społecznych, manifestujące się w co najmniej dwóch z następujących obszarów:

(a) niedostateczne wykorzystywanie kontaktu wzrokowego, wyrazu twarzy, postawy ciała i gestów do odpowiedniego regulowania interakcji społecznych,

(b) niedostateczny (adekwatnie do wieku umysłowego i pomimo licznych okazji) rozwój związków rówieśniczych, obejmujących wzajemne współdzielenie zainteresowań, aktywności i emocji,

(c) brak odwzajemniania społeczno-emocjonalnego, przejawiający się upośledzeniem lub odmiennością reagowania na emocje innych osób; lub brak modulowania zachowania odpowiednio do społecznego kontekstu; lub słaba integracja zachowań społecznych, emocjonalnych i komunikacyjnych,

(d) brak spontanicznej potrzeby dzielenia z innymi osobami radości, zainteresowań lub osiągnięć (np. brak pokazywania, przynoszenia lub wskazywania innym ludziom przedmiotów osobistego zainteresowania).

 

(2) Jakościowe nieprawidłowości w porozumiewaniu się, manifestujące się w co najmniej jednym z następujących obszarów:

(a) opóźnienie lub całkowity brak rozwoju języka mówionego, które nie wiążą się z próbą kompensowania za pomocą gestów lub mimiki jako alternatywnego sposobu porozumiewania się (często poprzedzane przez brak komunikatywnego gaworzenia),

(b) względny niedostatek inicjatyw i wytrwałości w podejmowaniu wymiany konwersacyjnej (na jakimkolwiek występującym poziomie umiejętności językowych), w której zachodzą zwrotne reakcje na komunikaty innej osoby,

(c) stereotypowe i powtarzające się, idiosynkratyczne wykorzystywanie słów i wyrażeń,

(d) brak spontanicznej różnorodności zabawy w udawanie (,,na niby") lub zabawy naśladującej role społeczne.
       

(3) Ograniczone, powtarzające się i stereotypowe wzorce zachowania, zainteresowań i aktywności przejawiane w co najmniej jednym z następujących obszarów:

(a) pochłonięcie jednym lub liczniejszymi stereotypowymi zainteresowaniami o nieprawidłowej treści i zogniskowaniu, lub jednym lub więcej zainteresowaniami nieprawidłowymi z powodu swej intensywności i ograniczenia, a nie z powodu treści i zogniskowania,

(b) wyraziście kompulsywne przywiązanie do specyficznych, niefunkcjonalnych czynności rutynowych i zrytualizowanych,

(c) stereotypowe i powtarzające się manieryzmy ruchowe, obejmujące  stukanie bądź kręcenie palcami; lub złożone ruchy całego ciała,

(d) koncentracja na cząstkowych lub niefunkcjonalnych właściwościach przedmiotów służących do zabawy (jak np. ich zapach, odczuwanie powierzchni, powodowanego hałasu lub wibracji).


       
C. Obrazu klinicznego nie można wyjaśnić innymi objawami całościowych zaburzeń rozwojowych, specyficznymi rozwojowymi zaburzeniami rozumienia języka z wtórnymi trudnościami społeczno-emocjonalnymi, reaktywnymi zaburzeniami przywiązania ani zaburzeniem selektywności przywiązania, upośledzeniem umysłowym z pewnymi cechami zaburzeń emocji i zachowania, schizofrenią o niezwykle wczesnym początku, ani zespołem Retta.
 


 Bibliografia:

1. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. (4th ed.). Washington, D.C.: American Psychiatric Association, 1994.

2. International classification of diseases: Diagnostic criteria for research (10th edition). Geneva, Switzerland: World Health Organization, 1992.

Chcesz coś dodać od siebie? Chciałbyś zgłosić swoje uwagi? Skomentuj ten artykuł na forum. Zapraszamy!
Jeśli jesteś w stanie pomóc innym dzieląc się swoimi doświadczeniami: napisz artykuł poradnika. Opisz, jak zdobyć diagnozę, jak ubiegać się o miejsce w przedszkolu, jak przebrnąć problemy z ZUSem albo jakie książki polecasz.
Nie bój się eksperymentować, Twoja porada będzie widoczna na spisie porad dopiero gdy będzie gotowa.