Autyzm i zaburzenia układu pokarmowego a terapia IVIG – dożylne podawanie immunoglobuliny klasy IgG

U dzieci cierpiących na zaburzenia autystyczne obserwuje się zwiększoną ilość chronicznych dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Obejmują one niespecyficzne zapalenia jelita grubego, przerost tkanki limfoidalnej w obrębie jelit, zapalenie błony śluzowej żołądka, zaparcia, wymioty, biegunki, refluks. U 70% dzieci z zaburzeniami spektrum autystycznego (ASD) odnotowano występowanie zaburzeń układu pokarmowego (w porównaniu do 28% dzieci zdrowych i 48% dzieci z innymi zaburzeniami rozwojowymi) [1]. Postulowanymi mechanizmami powstawania tych zaburzeń są: niewłaściwa odpowiedź układu immunologicznego na białka pochodzące z pokarmu, zwiększona przepuszczalność jelitowa oraz zaburzenia w mikroflorze bakteryjnej jelita [2].

Niektóre doniesienia sugerują iż autyzm i zaburzenia w obrębie przewodu pokarmowego mogłyby mieć wspólne, autoimmunologiczne podłoże, jednak jest to opinia wzbudzająca wiele kontrowersji [3],[2]. W badaniach populacyjnych z 2009 roku nie stwierdzono związku między dolegliwościami ze strony układu pokarmowego a natężeniem zaburzeń autystycznych. Statystycznie istotna różnica między dziećmi autystycznymi a zdrowymi wystąpiła tylko w przypadku zaparć [4].

Pomimo nieudowodnionego związku między zaburzeniami autystycznymi a pokarmowymi, prowadzone są próby terapii mające na celu jednoczesne działanie na obie te jednostki chorobowe. Taką terapią jest dożylne podawanie immunoglobuliny IgG (IVIG – intravenous immunoglobulin). Założenia tej terapii opierają się na hipotezie iż chroniczne dolegliwości ze strony układu pokarmowego i zaburzenia autystyczne mogą mieć wspólne źródło w procesach autoimmunizacyjnych. Podawanie preparatu immunoglobuliny miałoby działać immunosupresyjnie, tym samym łagodzić zarówno dolegliwości przewodu pokarmowego jak i symptomy autystyczne [5]. W świetle badań ukazujących autyzm jako chorobę autoimmunologiczną, taka terapia mogłaby się wydawać właściwa, zwłaszcza biorąc pod uwagę fakt, że niektórzy naukowcy wyróżniają już autoimmunologiczne zaburzenie autystyczne - AAD (autoimmune autistic disorder ) [6].

Na wielu stronach internetowych dotyczących terapii autyzmu spotkacie się Państwo z wymienianiem IVIG jako wiele obiecującej i odpowiedniej metody leczenia autyzmu. Jednak badania w tym zakresie nie są jednoznaczne. Istnieją dane wskazujące na efektywne działanie IVIG w redukcji dolegliwości przewodu pokarmowego u dzieci chorych na autyzm [5], a także takie, które nie wykazują jakiegokolwiek wpływu [7]. W obu przypadkach należy pamiętać, że ani w Stanach Zjednoczonych ani w Europie, jak dotąd, IVIG nie została oficjalnie zatwierdzona do leczenia autyzmu oraz, że jej ewentualny pozytywny wpływ na zaburzenia przewodu pokarmowego nie oznacza wyleczenia objawów autyzmu! Zbyt mało wiadomo o tej metodzie w odniesieniu do zaburzeń spektrum autystycznego aby wprowadzić ją jako oficjalną terapię. IVIG stosowana jest w chorobach autoimmunologicznych, niedoborach odporności i ostrych infekcjach. Etiologia autyzmu jednakże nie jest jak dotąd znana, nie możemy go więc zaklasyfikować do żadnej z wyżej wymienionych grup chorób. Należy więc odnosić się ze szczególną rezerwą i ostrożnością do prób stosowania IVIG jako leku na autyzm.

Literatura:

[1] Valicenti-McDermott M., Mc Vicar K., Rapin I et al.(2006) Frequency of gastrointestinal symptoms in children with autistic spedtrum disorders and association with family history of autoimmune disease. J Dev Behav Pediatr 27: S128-36

[2] Galiatsatos P., Gologan A., Lamoureux E. (2009) Autistic enterocolitis: fact or fiction? Can J Gastroenterol 23: 95-98

[3] Niederhofer H., Staffen W., Mair A. (2003) Immunoglobulins as an alternative strategy of psychopharmacological Treatment of children with autistic disorder. Neuropsychopharmacology 28: 1014-15

[4] Ibrahim S. Voigt R., Katusic S., Weaver A., Barbaresi W. (2009) Imcidence of gastrointestinal symptoms in children with autism: a population-based study. Pediatrics 124: 680-86

[5] Schneider C., Melmed R., Enriquez J., Barstow L., Ranger-Moor J., Ostrem J. (2006) Oral human immunoglobulin for children with autism and gastrointestinal dysfunction: a prospective, open-label study. J Autism Dev Disord 36: 1053-64

[6] Singh VK., (2009) Phenotypic expression of autoimmune autistic disorder (AAD): a major subset of autism. Ann Clin. Psychiatry 21: 148-61

[7] Handen B., Melmed R., Hansen R., Aman M., Burnham D., Bruss J., McDougle Ch. (2009) A double-blind, placebo-controlled trail of oral human immunoglobulin for gastrointestinal dysfunction in children with autistic disorder. J Autism Dev Disord 39: 796-805